W środowisku grunwaldzkim od dawna brakowało wyróżnienia, które w sposób godny i czytelny honorowałoby osoby oraz instytucje szczególnie zasłużone dla ochrony, zachowania i popularyzowania dziedzictwa Grunwaldu.
Nie chodziło o kolejną pamiątkę okolicznościową. Chodziło o znak. O wyróżnienie, które wyrasta z naszej tradycji, z doświadczenia Chorągwi Grunwaldzkich, z wieloletniej pracy rekonstruktorów, organizatorów, edukatorów i wszystkich osób współtworzących historyczną część Dni Grunwaldu.
Tak powstało wyróżnienie „Ad Honorem Duorum Gladiorum”, czyli „Ku Czci Dwóch Mieczy”.
Jego autorem i fundatorem idei jest Kapituła Bitwy pod Grunwaldem, tworzona przez dowódców Chorągwi Grunwaldzkich, reprezentujących środowisko rekonstruktorów historycznych od blisko trzydziestu lat współtworzących Inscenizację Bitwy pod Grunwaldem oraz historyczną część Dni Grunwaldu.
Wyróżnienie z naszego środowiska
„Ad Honorem Duorum Gladiorum” zostało ustanowione jako szczególna forma uhonorowania tych, którzy przez swoją pracę, zaangażowanie i konsekwencję realnie wzmacniają pamięć o Grunwaldzie.
To wyróżnienie ma charakter honorowy. Nie jest nagrodą konkursową. Nie wynika z jednorazowego działania. Ma być przyznawane tym, którzy przez lata budują znaczenie Grunwaldu jako miejsca pamięci, edukacji, rekonstrukcji historycznej i współpracy środowiskowej.
Kapituła chciała stworzyć znak, który będzie zrozumiały dla naszego środowiska i jednocześnie godny rangi tradycji, którą wspólnie reprezentujemy.
Symbolika statuetki
Statuetka została zaprojektowana tak, aby jej forma niosła jasny przekaz.
Przedstawia dwa miecze wbite w obelisk. To kompozycja prosta, mocna i jednoznaczna. Odwołuje się do najważniejszego symbolu grunwaldzkiej tradycji, ale nie zatrzymuje się wyłącznie na nim.
Obelisk, w który wbite są dwa miecze, nawiązuje do głazów ze zniszczonego Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie. Ten pomnik, odsłonięty w 1910 roku w 500. rocznicę bitwy, był jednym z najważniejszych znaków polskiej pamięci o Grunwaldzie. W czasie II wojny światowej został zniszczony przez niemieckiego okupanta właśnie dlatego, że niósł czytelne znaczenie narodowe. Statuetka odwołuje się więc nie tylko do zwycięstwa z 1410 roku, lecz także do późniejszej walki o zachowanie pamięci, której materialne symbole próbowano wymazać.
Dlatego „Ad Honorem Duorum Gladiorum” nie jest jedynie statuetką wręczaną przy okazji uroczystości. Jest znakiem ciągłości. Łączy Grunwald historyczny, Grunwald pamięci narodowej i Grunwald żywej tradycji, którą od lat współtworzy nasze środowisko.
Pierwsze wyróżnienie
Pierwsze w historii wyróżnienie „Ad Honorem Duorum Gladiorum” zostało przyznane Muzeum Bitwy pod Grunwaldem.
Uroczyste przekazanie statuetki odbyło się podczas obchodów Jubileuszu 15-lecia Muzeum Bitwy pod Grunwaldem jako samodzielnej instytucji kultury.
Kapituła uhonorowała Muzeum za jego szczególną rolę w opiece nad miejscem pamięci, prowadzeniu działalności muzealnej, edukacyjnej i dokumentacyjnej oraz w budowaniu współpracy środowisk związanych z tradycją Grunwaldu. W uchwale podkreślono, że Muzeum jest nie tylko instytucją kultury, lecz także strażnikiem miejsca, w którym pamięć o wydarzeniach 1410 roku łączy się z badaniami naukowymi, edukacją, rekonstrukcją historyczną i społeczną pasją.
Wyróżnienie zostało przekazane na ręce Dyrektora Muzeum Bitwy pod Grunwaldem, Szymona Dreja, jako wyraz uznania dla dorobku instytucji, pracy jej dyrekcji i zespołu oraz wszystkich osób, które przez lata współtworzyły Muzeum jako miejsce pamięci, edukacji i trwałej troski o dziedzictwo Grunwaldu.
Ad Honorem Duorum Gladiorum.
Ku Czci Dwóch Mieczy.
fot. Anna Nowakowska
Uchwała Kapituły Bitwy pod Grunwaldem
o nadaniu wyróżnienia „Ad Honorem Duorum Gladiorum”
Muzeum Bitwy pod Grunwaldem
Kapituła Bitwy pod Grunwaldem, tworzona przez dowódców Chorągwi Grunwaldzkich, reprezentujących środowisko rekonstruktorów historycznych od blisko trzydziestu lat współtworzących Inscenizację Bitwy pod Grunwaldem oraz historyczną część Dni Grunwaldu, postanawia nadać Muzeum Bitwy pod Grunwaldem wyróżnienie
„Ad Honorem Duorum Gladiorum”
„Ku Czci Dwóch Mieczy”